Autor: Jacek Dobrowolski

ISBN: 978-83-01-15198-0

Ilość stron: 370

Data wydania: 2008

Filozofia głupoty wchodzi w spór z wiekową tradycją humanistyczną, która irracjonalność chciała rozumieć jako to, co w człowieku nieludzkie – przyjmując zarazem, że inteligencja to właściwa cecha i norma człowieczeństwa.

A jeśli to głupota jest tym, co najbardziej ludzkie?
Odwrócenie tradycyjnej wizji wiedzie do koncepcji człowieka, w którego naturze leży trwała dyspozycja do nietrafnego rozumienia spraw, błędnego rozumowania i bezsensownego zachowania.

Tendencje te autor analizuje na podstawie obszernego i fascynującego materiału faktograficznego, zaczerpniętego przeważnie ze współczesności, polskiej i ogólnoświatowej.

W ten sposób Filozofia głupoty okazuje się książką zarówno ponadczasową, jak i bardzo aktualną: pytając o irracjonalność bieżącej polityki międzynarodowej, sztuki masowej, instytucji, grup, płci i jednostek – autor stawia ogólne pytanie o wpływ głupoty na los ludzkości.

Rozdziały:

Część I Historia idei, problemu i pozycji głupoty w filozofii nowożytnej i nowoczesnej 23
1. Głupota na scenie świata 26
2. Krytyka nieczystego rozumu 48
3. Mądrość poza obrębem rozumu 64
4. Rozum absolutny 90
5. W stronę historiozofii masy 133

Część II Fenomenologia głupoty, czyli badania nad doświadczeniami i bytem głupoty w świadomości 171
1. Świadomość głupoty i głupota świadomości 171
2. Sens i nonsens 177
3. Rozwój, wielość i złożoność świadomości 180
4. Naiwność 184
5. Sieci umysłowe, czyli wielość umysłów 188
6. Fizjologia rozumienia: bystrość i tępota 192
7. Fizjologia rozumienia: lekkomyślność i ciężkomyślność 198
8. Morfologia i anatomia stawania się świadomości 206
9. Pierwotna formacja świadomości 209
10. Formacja świadomości grupowo-towarzyskiej 222
11. Arystokratyczne i plebejskie 233
12. Formacja świadomości tłumu 238
13. Formacje świadomości rodzinno-instytucjonalnej 246
14. Rozwinięte formacje instytucjonalne: to, co religijne, i to, co świeckie 254
15. Państwo 257
16. Świadomość tego, co społeczne 262
17. Stawanie się odosobnienia 276
18. Formacja świadomości automatywnej 281
19. Formacja świadomości rozważnej 287
20. Formacja świadomości rozsądnej (racjonalizującej się) 295
21. Formacja świadomości ideowej 300
22. Formacja świadomości kontemplacyjnej 316
23. Formacje świadomości masowej 331
24. Polityka masy 341
25. Kultura masy 352
26. Konkluzja: masowość i refleksja 364